|
Rany urazowe w zależności od rodzaju i okoliczności wypadku wykazują bardzo różną rozległość uszkodzeń tkanki.
Począwszy od powierzchownych skaleczeń skóry przybierają różne postacie aż do skomplikowanych uszkodzeń, obejmujących ścięgna, mięśnie, nerwy, naczynia, kości lub narządy wewnętrzne. Czasami nawet skora pozostaje nienaruszona, a uszkodzone są leżące pod nią warstwy tkanki i kości. W takich wypadkach mówi się o „ranach zamkniętych“ – w przeciwieństwie do „ran otwartych“.
Niezależnie od tego, czy rana jest duża czy mała, lekka czy ciężka, im właściwsze jest pierwsze opatrzenie, tym większe szanse skutecznego wyleczenia.
Wyróżnia się prowizoryczne i ostateczne opatrzenie rany. Opatrzenie prowizoryczne obejmuje wszystkie zabiegi pierwszej pomocy, opatrzenie ostateczne, a także pierwotne następuje w zależności od stanu rany u lekarza domowego, w gabinecie chirurga lub w szpitalu.
W zależności od rodzaju rany ratownik spotyka się z najróżniejszymi sytuacjami, które wymagają odpowiedniego postępowania. W niektórych wypadkach pierwsze opatrzenie, na przykład drobnych otarć lub ran ciętych, może być już opatrunkiem ostatecznym.
Ogólnie obowiązujące zalecenia przy opatrywaniu ran
Przy opatrywaniu ran należy zasadniczo przestrzegać następujących wskazówek:
• Przy pierwszym opatrywaniu ranny powinien leżeć lub siedzieć, uszkodzoną część ciała należy unieruchomić, jeżeli sytuacja na to pozwala.
• Ran i ich okolic nie należy dotykać rękami aby uniknąć dodatkowych zanieczyszczeń i zakażeń (użyć na przykład rękawiczek jednorazowych).
• Jak najszybciej po stwierdzeniu zranienia należy przykryć je jałowym opatrunkiem (np. z apteczki), aby zapobiec dalszemu zanieczyszczeniu przez zarazki i brud.
Jeżeli jałowy materiał opatrunkowy jest niedostępny, należy w miarę możliwości użyć wyprasowanej (dzięki temu w dużym stopniu pozbawionej zarazków) bielizny.
• Czasami konieczne może być zatrzymanie krwawienia (zobacz tamowanie krwawienia).
W nagłych wypadkach obowiązuje zasada: Tamowanie krwawienia ważniejsze niż zapobieganie zakażeniu!!!
• Nie należy samodzielnie aplikować żadnych leków na ranę, na przykład pudrów, sprayów lub maści, między innymi dlatego, że mogą one utrudniać diagnozę i spowodować konieczność bolesnego oczyszczania.
• Ewentualne ciała obce w ranie muszą być usunięte przez lekarza.
Jeżeli ciało obce wystaje z rany, do transportu trzeba zabezpieczyć je miękkim materiałem (zobacz ciała obce w ranie).
• Rany powinny być w ciągu 6 godzin zbadane lub opatrzone przez lekarza.
Wskazówka 1:
W zasadzie nawet przy najmniejszej ranie istnieje niebezpieczeństwo tężca, dlatego konieczne jest szczepienie ochronne.
Wskazówka 2:
Z wyjątkiem otarć na małej powierzchni i drobnych ran ciętych badanie i leczenie rany jest w zasadzie zadaniem lekarza.
Celem pierwszego opatrzenia jest powstrzymanie dalszych szkodliwych oddziaływań na ranę.
|
