Zastosowanie opatrunków hydroaktywnych w zależności od fazy gojenia
Po wyjaśnieniu przyczyny przewlekłej rany za pomocą diagnostyki różnicowej i wdrożeniu odpowiedniego leczenia przyczynowego można rozpocząć leczenie rany. W praktyce klinicznej sprawdziło się stosowanie opatrunków hydroaktywnych odpowiednich dla danej fazy gojenia. Dobierając odpowiedni opatrunek, lekarz musi jednak brać pod uwagę nie tylko fazę procesu gojenia. Ważną rolę odgrywają ponadto miejscowe czynniki zakłócające, jak zakażenia, martwice, zanieczyszczenia, maceracje.
Faza oczyszczania rany (faza zapalna/wysiękowa)
W fazie oczyszczania powinny zostać usunięte osady i martwice
Aby rana przewlekła mogła się zagoić, musi zostać usunięta nieżywa tkanka martwicza oraz warstwa zanieczyszczeń. Do oczyszczania służą różne metody zachowawcze i operacyjne.
Oprócz różnych zabiegów oczyszczających należy w fazie oczyszczania stosować opatrunki, które z jednej strony są bardzo chłonne, z drugiej jednak utrzymują wilgotność rany. Zastój wysięku może sprzyjać zakażeniu rany. Ponadto należy unikać maceracji.
W przypadku ran zakażonych lub zagrożonych zakażeniem celowe może być oprócz opatrunków hydroaktywnych dodatkowe zastosowanie opatrunków zawierających srebro (np. Atrauman Ag).
Faza ziarninowania
W fazie ziarninowania opatrunek musi zabezpieczać ranę przed wyschnięciem
Ważnym celem opatrywania ran w fazie ziarninowania jest zapewnienie wzrastającej tkance ciągłej wilgotności, aby zapobiec jej wysychaniu. Wysychanie rany powoduje bowiem obumieranie komórek i wyraźny regres procesu gojenia. Jednocześnie konieczne jest wiązanie nadmiaru wysięku, aby zapobiec maceracji brzegów rany. Jeżeli rana jest przesuszona, zaleca się nawilżanie jej hydrożelem. W przypadku ran z obfitym wysiękiem należy stosować opatrunki o dużej chłonności, jak alginiany lub opatrunki piankowe. Bardzo wrażliwą tkankę ziarninową należy ponadto chronić przed urazami. W optymalnych warunkach gojenia zazwyczaj szybko następuje ściąganie się rany i powstawanie tkanki nabłonkowej.
Opatrunki hydrokoloidowe (np. Hydrocoll, Hydrotul),
Opatrunki hydrożelowe (Hydrosorb lub Hydrosorb Gel),
Opatrunki z alginianów wapnia (np. Sorbalgon),
Opatrunki do aktywnego oczyszczania ran (TenderWet, Hydrosorb Gel).
Faza epitelizacji
W fazie epitelizacji największe znaczenie ma ochrona gojącej się rany
Ostatnim, decydującym etapem gojenia się rany jest odnawianie się nabłonka. Podobnie jak dobrze ukształtowana tkanka ziarninowa, również tkanka nabłonkowa wymaga wilgotnego i ciepłego środowiska przemieszczania się komórek. Ranę należy przy tym chronić przed działaniem zewnętrznych czynników mechanicznych oraz przed odrywaniem się komórek przy zmianie opatrunku.
Odpowiednie opatrunki w fazie epitelizacji:
Opatrunki hydrokoloidowe (np. Hydrocoll, Hydrotul),
Opatrunki hydrożelowe (np. Hydrosorb),
Samoprzylepne opatrunki przezroczyste (np. Hydrofilm).
Częstotliwość zmiany opatrunków ustala się indywidualnie dla każdej rany. Zależy ona od stanu rany oraz od wyboru opatrunku. Jeżeli opatrunek jest przesiąknięty wydzieliną lub strzępkami tkanek, to należy go zmienić. Dlatego w fazie oczyszczania konieczna jest częstsza zmiana opatrunku niż w fazie ziarninowania lub epitelizacji. Choć stosowanie opatrunków hydroaktywnych w znacznym stopniu przyczynia się do gojenia rany, stanowi tylko jeden istotny czynnik terapii. Konieczna jest także staranna pielęgnacja chorego, który musi być traktowany całościowo.
.gif)
